Accenten binnen de kleuterklassen

In het buitengewoon kleuteronderwijs leggen we andere accenten afhankelijk van de noden van het kind, nl. van spelend leren en ervaringsgericht kleuteronderwijs tot gestructureerd en sterk geïndividualiseerd leren of een voorbereidingsprogramma met accent op schoolse, sociale en functionele vaardigheden en schoolrijpheid.

Ontwikkelingsleeftijd weegt hierbij door op kalenderleeftijd, evenals op mogelijke andere implicaties als gevolg van de motorische en/of sensorische stoornissen. Sommige kleuters blijven een schooljaar langer in onze kleuterschool.

 

We geven extra aandacht aan

  • de basisontwikkeling: Het exploreren van de ruimte en het experimenteren met allerhande materialen (sensopathische, constructie- en fantasiematerialen) is niet altijd evident als kleuters motorisch beperkt zijn. Zulke gerichte ervaringen zijn nochtans belangrijk, bv. voor het ontwikkelen van het eigen lichaamsschema. Bij onze kleuters is het zoeken naar aangepast materiaal en een gepaste wijze van aanbieden. Het vraagt extra tijd en herhaling om uit deze ervaringen te leren.
  • structuur en gevoel van veiligheid: We leren het kind zijn leef-, speel- en denkwereld te structureren zodat deze zo voorspelbaar mogelijk wordt. Indien nodig worden hiervoor extra hulpmiddelen ingeschakeld (bv. time-timer) naast het klasaanbod. Dit geeft houvast, zekerheid, en dus veiligheid.
  • de persoonsvorming: We trachten bij onze kleuters een positief zelfbeeld op te bouwen, door het dusdanig in zijn ontwikkeling te benaderen (individueel en aansluitend bij het ontwikkelingsniveau of zone van de naaste ontwikkeling) dat het succeservaringen opdoet.
  • sociale vaardigheden ontwikkelen niet altijd spontaan als je beperkt bent in communicatie of motoriek. In het buitengewoon onderwijs worden daarom systematisch activiteiten georganiseerd waar de nadruk ligt op sociale vaardigheden (aanleren en oefenen). Kleuters leren uit deze positieve sociale contacten. Dit komt de sociale interactie en klassfeer ten goede. Door op een bewuste manier met kleuters aan sociale vaardigheden te werken, hopen we bovendien een aantal sociaal-emotionele problemen te voorkomen. 

 

We gebruiken verschillende werkvormen en activiteiten:

het onthaalmoment met de daglijn, hoekenwerk, vrij spel, de geïntegreerde werking, een gestructureerde aanpak, afwisselend individuele werk- en spelmomenten, ...

  • het onthaalmoment: de start van een schooldag is in de verschillende klassen gelijklopend (eenvormigheid pictogrammen, daglijn, dag – en weerkalender) maar elke leerkracht legt zijn eigen accenten volgens de noden van de kinderen. Een onthaalmoment omvat:

het opnemen van aanwezigheden (tellen, wie ontbreekt, …), het onthaallied (sfeer, sociale ontwikkeling, …), het wekken van de klaspop (sociale ontwikkeling, …), de dagkalender (tijdsbesef, pictolezen…), de weerkalender (wero, pictolezen, …), het catechesemoment, het takenbord (zelfstandigheid, pictolezen …), de daglijn (per dagdeel of halve dag)

Dit vast ritueel komt tegemoet aan de sterke nood aan geborgenheid, veiligheid, voorspelbaarheid en structuur. Het biedt ook kansen om te werken aan de cognitieve ontwikkeling (tijdsbesef, tellen, getalbegrip, …), sociale ontwikkeling (leren luisteren, …), persoonsvorming (eigen gevoelens kunnen uitdrukken, …) en taalontwikkeling (woordenschat, taalgebruik, …).

  • het klasoverschrijdend werken wordt aangeboden naargelang de interesse, de motorische en mentale mogelijkheden van de kinderen : fietsgroepen, sportgroepen, vertellen van een verhaal, spelactiviteit, poppenkast, …
  • het geïntegreerd werken: Omdat we de kleuters in hun totaliteit willen benaderen, is het noodzakelijk dat er een nauwe samenwerking en afstemming is tussen leerkrachten, therapeuten en opvoeders via groepsoverleg en de wekelijks vaste momenten waarbij de verschillende disciplines aan een klasactiviteit meewerken.